Sve je procurilo u javnost! Infantino planirao praviti FIFA-inu Superligu?

Evropska Superliga izazvala je jedan od najvećih potresa u modernoj historiji fudbala, a sada su u javnost dospjeli dokumenti koji cijelu priču prikazuju u drugačijem svjetlu. Prema pisanju britanskog Guardiana, predsjednik FIFA-e Gianni Infantino bio je upoznat s pregovorima o mogućem povezivanju krovne kuće svjetskog fudbala i odmetnutog klupskog takmičenja. Razmatrala se čak i mogućnost da projekt ponese naziv „FIFA Superliga“.

Dokument koji je objavio Guardian datiran je u oktobru 2020. godine, nekoliko mjeseci prije zvaničnog predstavljanja Evropske Superlige. Riječ je o pravno neobavezujućem memorandumu, odnosno dokumentu koji obično prethodi izradi konačnog ugovora. Nije poznato jesu li razgovori ikada otišli dalje od te faze.

U memorandumu se predlagalo partnerstvo FIFA-e i Superlige u trajanju od najmanje 12 godina. Planirano je i osnivanje zajedničke kompanije koja bi upravljala komercijalnim poslovima novog takmičenja. FIFA bi tako dobila značajnu ulogu u projektu koji je javnosti kasnije predstavljen kao pobuna najbogatijih evropskih klubova protiv postojećeg sistema.

Posebno je zanimljivo što se FIFA u dokumentu navodno pojavljuje pod kodnim imenom „WO1“. Osnivači Superlige bili su spremni razgovarati o tome da takmičenje bude nazvano „WO1 SL“, što se tumači kao prikrivena oznaka za FIFA Superligu. Takav naziv projektu bi dao institucionalni legitimitet koji mu je očajnički nedostajao.

Krovnoj kući svjetskog fudbala bio bi ponuđen i preferencijalni vlasnički udio, odnosno svojevrsna „zlatna dionica“. Ona bi FIFA-i omogućila utjecaj na promjene formata takmičenja, kalendar, raspodjelu sredstava solidarnosti i izbor izvršnog direktora. Infantino i njegovi saradnici time ne bi bili samo pokrovitelji nego i važan dio upravljačke strukture.

Planirana Superliga imala bi 20 klubova, od kojih bi njih 15 dobilo status stalnih članova. Preostalih pet mjesta bilo bi dostupno ekipama koje bi se kvalifikovale kroz postojeća takmičenja. Upravo je zatvoreni karakter projekta izazvao najveći bijes navijača kada je Superliga predstavljena u aprilu 2021. godine.

Dokument je predviđao i formiranje ženskog takmičenja sa istim klubovima, ali bez preciznog roka za njegov početak. Istovremeno se razgovaralo o proširenom globalnom klupskom turniru pod okriljem FIFA-e. On bi se održavao svake godine u unaprijed određenom periodu od tri sedmice i bio bi direktno povezan sa Superligom.

Za razliku od Svjetskog klupskog prvenstva sa grupnom fazom, predloženo globalno takmičenje igralo bi se po eliminacionom sistemu. U dokumentu je navedeno da bi oba projekta morala dobiti odobrenje FIFA-inog Vijeća i Kongresa. Međutim, Guardian tvrdi da nacionalni savezi nisu bili uključeni u izradu plana.

Još veći udar na nacionalne saveze predstavljala je zamisao o drastičnoj promjeni reprezentativnog kalendara. Reprezentativne pauze bile bi sabijene u samo dva dvosedmična termina tokom godine. Takav model otvorio bi znatno više prostora za klupska takmičenja, ali bi smanjio vidljivost i komercijalni značaj državnih selekcija.

U ranijoj verziji prijedloga spominjalo se i smanjenje obima domaćih liga. Novi međunarodni kalendar trebali su zajednički pripremiti FIFA, Superliga i drugi relevantni akteri, nakon čega bi ga odobrila FIFA. Takva promjena mogla je potpuno preoblikovati domaći i međunarodni fudbal.

Klubovi Superlige morali bi postati članovi Svjetske asocijacije fudbalskih klubova, poznate kao WFCA. To tijelo pokrenuto je 2019. godine uz snažnu podršku predsjednika Real Madrida Florentina Péreza, jednog od glavnih zagovornika Superlige. Real Madrid je tek početkom 2026. godine sporazumom sa UEFA-om zvanično zatvorio to poglavlje.

Kada je Superliga predstavljena u aprilu 2021. godine, FIFA nije bila navedena kao njen partner. Projekt je propao nakon samo nekoliko dana zbog masovnih protesta navijača, pritiska nacionalnih saveza i povlačenja engleskih klubova. Infantino je tada na Kongresu UEFA-e poručio da FIFA može samo snažno osuditi stvaranje takvog takmičenja.

Novi dokumenti sada bacaju drugačije svjetlo na njegove tadašnje riječi. Više izvora tvrdi da se Infantino od projekta distancirao nakon razgovora s predsjednikom UEFA-e Aleksanderom Čeferinom, koji je organizovan preko posrednika. Navodno je kasnije saradnicima poručio da ne želi djelovati protiv zvaničnih fudbalskih institucija.

Ipak, važno je naglasiti da memorandum nije bio obavezujući ugovor i da nema dokaza da je partnerstvo ikada formalizovano. FIFA i klubovi mogli su razmatrati različite modele bez donošenja konačne odluke. Dokument, međutim, pokazuje da su razgovori bili znatno ozbiljniji nego što se ranije znalo.

Otkriće dolazi u trenutku kada je Infantino ponovo pod velikim pritiskom zbog propalog projekta FIFA Forward Enterprise, kojim se razmatrao ulazak privatnih investitora u komercijalne poslove FIFA-e. FIFA tvrdi da nije namjeravala prodati fudbal i da bi zadržala kontrolu, ali su reakcije članica bile izuzetno burne. Nakon najnovijeg otkrića, javnost će od Infantina tražiti mnogo konkretnije objašnjenje njegove stvarne uloge u pripremanju projekta Superlige.